Helena Bosch liggend

Helena Bosch (66) heeft sinds een paar maanden een AOW-uitkering. Daar is ze blij mee. Niet alleen omdat ze nu net wat meer te besteden heeft dan toen ze nog in de bijstand zat. "Het geeft ook rust. Ik heb nooit kunnen wennen aan de bijstand. Ik heb altijd hard gewerkt. Als je dan door omstandigheden in de bijstand terecht komt en je beseft dat je er niet meer uit raakt, dan vreet dat aan je", vertelt ze in haar kleine maar goed verzorgde achtertuin in Amersfoort. Ze had jarenlang last van schaamte. "In de bijstand zitten is vervelend. Je voelt je bekeken. Ook door familie en kennissen. Dat is echt geen pretje".

Ze heeft zelf een Spaans doorkijkje naar zee geschilderd op de betonnen tuinmuur van de buren. "Zo krijg ik toch nog een beetje een vakantiegevoel als ik hier in de tuin zit", zegt Helena Bosch (foto). Haar laatste echte vakantie is alweer bijna twintig jaar geleden.

Werk, inkomen en pensioen kwijt

Helena raakte door een samenloop van omstandigheden haar werk en haar inkomen (en pensioen) kwijt. Ze gaf als jonge vrouw na lang aandringen van haar man een goede baan op om in zijn zaak te komen werken. Vanaf toen ging het mis. De zaak van haar man ging bijna failliet doordat de grootste klant wegviel. Vier jaar lang werkte ze onbezoldigd mee om de zaak weer op te bouwen. Toen de zaak eindelijk weer floreerde, liep haar huwelijk op de klippen. Bij de scheiding spraken ze af dat hij haar zou compenseren door gedurende zeven jaar een percentage van zijn winst uit te keren, genoeg om van te leven en in een nieuwe eigen zaak te investeren. Hoewel vastgelegd in een convenant, kwam hij geen enkel jaar die afspraken na.

Ondertussen was zij een eigen antiekzaak begonnen, maar na een goede start volgde opnieuw tegenslag. De gemeente wilde een jachthaven en dure villa’s  bouwen op de plek van de winkel. Maar van de beloofde uitkoopregeling kwam niets terecht en na twee jaar onzekerheid moest ze noodgedwongen stoppen met de zaak. Ze was daardoor tevens de bijbehorende woonruimte kwijt. Murw van dat alles was ze chronisch vermoeid geraakt en belandde ze in de bijstand. Door de ontstane geldzorgen en gebrek aan medewerking van instanties zat ze uiteindelijk vele jaren in die ongewenste toestand. Ze moest ook een aantal keren verhuizen totdat ze uiteindelijk in de betaalbare huurwoning in Amersfoort belandde waar ze nu nog woont. En daar kreeg ze haar leven na veel soesa weer op de rit.

Zuinig en creatief

Helena ziet er niet uit als iemand die van heel weinig geld rond moet komen. Ze oogt jonger dan haar leeftijd, is elegant gekleed en maakt een verzorgde indruk. Maar de kleren die ze draagt zijn bepaald niet nieuw en veel is afkomstig uit tweedehands winkels. Ze is zuinig op haar kleren en ze is, zoals ze het zelf zegt, creatief. "Ik heb mijn hele huis ingericht met gekregen spullen en dingen van de kringloop". Ze geeft ook geen geld uit voor de kapper. "Ik knip mezelf", zegt ze terecht trots.

Naast haar AOW-uitkering van 1098,96 heeft ze nog een heel klein pensioentje van circa 30 euro per maand. Dat ze daarvan rond kan komen, is dankzij de bescheiden huur die ze betaalt voor haar oude tussenwoninkje. "De huur is laag, maar omdat het een oud en slecht geïsoleerd huis is, betaal ik wel weer relatief veel aan gas en stroom". Na aftrek van alle vaste lasten houdt ze per maand zo'n 560 euro over. "Dat komt neer op 18 euro en 81 cent per dag. Daar moet ik alles van doen. Eten, drinken, onderhoud, kleding, extra  zorgkosten, eigen risico, onderhoud aan de computer, printerinkt, vervoer, enzovoort".

's Nachts komen de demonen

Helena is al enkele jaren actief in het vrijwilligerswerk. In de buurt, voor 50PLUS en bij een ouderenbond. "Je moet je voor andere mensen inzetten en interesseren", vindt ze. Vrijwilligerswerk wordt volgens haar ondergewaardeerd. "Vrijwilligers zouden door de politiek veel meer gesteund en beschermd moeten worden".

Helena beschikt ondanks haar beperkte middelen en een aantal minder leuke ervaringen over levenslust, zo lijkt het. Al is dat voor een buitenstaander moeilijk te beoordelen. En er is zeker ook een schaduwkant, zo geeft ze zelf aan. "Ik vertel mijn verhaal als het even kan met een glimlach. Zo ben ik nu eenmaal. Maar ‘s' nachts, als ik alleen ben, komen de demonen".

Helena heeft nog een welgemeend advies voor de politiek. ''Mensen die vanwege ziekte in een bijstandsuitkering terecht komen, zouden structureel een paar honderd euro per maand bij moeten mogen verdienen zonder dat ze meteen gekort worden of toeslagen kwijt raken. Van bijstand alleen kun je niet rondkomen als dat langdurig is. Structureel geld tekort komen om met sociale activiteiten mee te kunnen doen, leidt tot eenzaamheid en depressies. Als iemand om gezondheidsredenen niet fulltime kan werken, maar wel in staat is een beperkt aantal uren per week te werken, zou dat mogelijk moeten zijn. Dus naast de minimale uitkering wat bij mogen verdienen tot bepaalde hoogte, zeg 250 euro. Dat is goed voor de portemonnee en voor het gevoel van eigenwaarde. Het voorkomt permanente geldzorgen, chronische slapeloosheid en ziekte als gevolg".

Een mooie quote als uitsmijter: "Wie de eindjes aan elkaar moet knopen, is constant in touw", weet ervaringsdeskundige Helena.

► Dit is aflevering 3 in onze serie 'Vertel uw verhaal', over hoe mensen overleven in het Nederland van nu.
Klik hier voor aflevering 1
Klik hier voor aflevering 2

© 13 november 2017

Wilt u op de hoogte blijven?

Close

Like ons dan op Facebook!