50PLUS stelt voor het tellen van de stemmen bij verkiezingen voortaan via een livestream uit te zenden. “Dan kan men thuis vanaf de bank controle uitoefenen”, stelt Kamerlid Henk Krol.

Stemmen tellen - Photo: RNW.org (Flickr cc)

Meerdere voorstellen die 50PLUS heeft gedaan om verkiezingen transparanter te maken worden overgenomen. Dat is voor 50PLUS, toch een kleine fractie,  goed nieuws! Helaas krijgen we niet de eer die ons toekomt. Nergens worden wij als initiatiefnemer genoemd. Maar, desondanks: Er komt alsnog een voorlichtingscampagne voor het controleren van het tellen van de stemmen. Dat vroeg 50PLUS al in de aanloop van de gemeenteraadsverkiezingen. Minister Ollongren gaat de Kieswet wijzigen om processen-verbaal met de uitslagen online te publiceren, zoals 50PLUS afgelopen maart voorstelde.

Livestream meetellen

50PLUS heeft een nieuw goed voorstel: zend het tellen van de stemmen livestream uit. “Het controleren van het tellen zou enorm geholpen zijn met online uitzenden. Meekijken en meetellen kan dan thuis op de bank of elders via een mobiele apparaat”, aldus Henk Krol tegen minister Ollongren. Het Kamerlid van 50PLUS vroeg of er een proef met livestream gedaan kon worden en zei te hopen dat er ook dit keer naar 50PLUS geluisterd wordt. Ollongren reageerde positief: ze noemde het voorstel van 50PLUS 'een heel interessante suggestie' en ze beloofde het aanbieden van livestreamen te bespreken met de gemeenten.

Kieswet moderniseren

De Kiesraad vindt dat de Kieswet gemoderniseerd moet worden. 50PLUS onderschrijft die constatering. “De huidige wet biedt volgens de Kiesraad te weinig ruimte voor het toepassen van moderne technieken in het verkiezingsproces. Daar is winst te behalen!”, stelde Henk Krol vast. 

Verschillende dagen

Henk stelde ook voor om gemeenteraadsverkiezingen niet meer allemaal op dezelfde dag te houden, maar op verschillende dagen, door de gemeente zelf te bepalen. “Allemaal tegelijk suggereert dat het om iets landelijks gaat. Er is een groot verschil tussen het nationale parlement en de lokale raden en dat wordt nog wel eens vergeten bij verkiezingscampagnes. Op deze manier kunnen we dat verschil wat duidelijker maken.” •

► Inbreng van Kamerlid Henk Krol bij het algemeen overleg Kiesrechtzaken met minister Ollongren van Binnenlandse Zaken:

“De Kiesraad constateerde bij de gemeenteraadsverkiezingen weer fouten bij het tellen van de stemmen. De conclusie van de Kiesraad is dat het telproces verbeterd moet worden. Wij ondersteunen de voorstellen voor het gebruik van elektronische telapparatuur, een nieuw stembiljet en het centraal tellen van de stemmen per gemeente, de dag na de verkiezingen.

50PLUS heeft zich in de aanloop van de gemeenteraadsverkiezingen een paar keer hard gemaakt voor het bijwonen van het tellen van stemmen bij te wonen. Het tellen is foutgevoelig en een foutje is snel gemaakt. 50PLUS pleitte voor campagnes om aan dat recht bekendheid te geven. Zowel deze minister als haar voorganger gingen daarin mee. Er werd door haar voorganger toegezegd om een landelijke campagne te organiseren, deze minister heeft gemeenten in een circulaire opgeroepen er aandacht aan te besteden. Die landelijke campagne kwam er niet. Hebben de gemeenten nog wel actie ondernomen?

In haar recente brief van 15 juni zegt de minister opnieuw toe dat er voorlichtingscampagnes komen. Helaas zonder 50PLUS te noemen. Maar goed, wellicht gaan die campagnes er nu dus wel komen.

Eerlijk gezegd, is onze fractie alweer een stapje verder, juist omdat eerdere toezeggingen tot niets leidden. Ons voorstel nu is om het tellen van de stemmen in de stembureaus livestream uit te zenden. Het controleren van het tellen zou enorm geholpen zijn met online uitzenden. Meekijken kan dan thuis op de bank of elders via een mobiele apparaat. Kan er een proef gedaan worden?

50PLUS vroeg op 14 maart om de processen-verbaal met de uitslagen online te zetten, in plaats van alleen ter inzage te leggen. De minister schrijft dat de Kieswet daarop wordt aangepast, helaas opnieuw zonder 50PLUS te noemen. Uiteraard dank voor het overnemen van onze suggestie. We wachten de wetswijziging met belangstelling af.

Dan het stemmen vanuit het buitenland. Het is goed dat kiesgerechtigden zich niet steeds opnieuw moeten registreren. Uit de evaluatie van de Kiesraad blijkt echter dat een groot deel van hen zich nog niet permanent heeft geregistreerd. Hoe komt dat en wat is er aan te doen?
Wij steunen het voornemen om de stempas per email te verzenden. We benadrukken wel dat niet iedereen email heeft, en dat verzending per post mogelijk moet blijven.

We complimenteren de minister met het verbeteren van de toegankelijkheid van stemlokalen. We steunen haar uitgangspunt om alle stemlokalen toegankelijk te maken. Dat is nodig, zeker zolang het stemmen met bijvoorbeeld DigiD nog niet verantwoord is.

Wij onderschrijven de constatering van de Kiesraad dat de Kieswet gemoderniseerd moet worden. De huidige wet biedt volgens de Kiesraad te weinig ruimte voor het toepassen van moderne technieken in het verkiezingsproces. Daar is winst te behalen.

Vooruitlopend op een eventuele modernisering van de wet willen we van de minister informatie ontvangen over het stemmen door niet-Nederlanders, zoals expats en mensen met een verblijfsvergunning, bij de afgelopen gemeenteraadsverkiezingen. Hoe vaak wordt er van dit recht gebruik gemaakt en in welke gemeenten?

Eén aandachtspunt wil ik alvast in de week leggen. In Nederland werken bestuurslagen nauw samen. Toch is er een groot verschil tussen het parlement en de lokale raden. Dat wordt nog wel eens vergeten bij verkiezingscampagnes. Kunnen we dat verschil wat duidelijker maken? Wat vindt de minister ervan om raadsverkiezingen niet meer allemaal op dezelfde dag te houden, maar op verschillende dagen, door de gemeente zélf te bepalen? Waarom allemaal tegelijk? Het suggereert dat het om iets landelijks gaat.

© 4 juli 2018


Wilt u op de hoogte blijven?

Close

Like ons dan op Facebook!