Als het op stimuleren van sporten en bewegen aankomt, mogen ouderen niet vergeten worden. “Sporten, in welke vorm dan ook, kan en moet tot een late leeftijd”, aldus Kamerlid Corrie van Brenk.

Sporten op latere leeftijd - Foto: Rawpixel (Unsplash)

Ouderen worden vergeten in de VWS-nota bij het onderdeel sport. “Dat kan en mag niet”, zei 50PLUS-Kamerlid Corrie van Brenk, “zeker in het licht van valpreventie. Vorig jaar belandde gemiddeld elke 5 minuten een 50-plusser op de spoedeisende hulp. 3849 ouderen overleefden de val niet. Voor ouderen heeft de val mentaal en fysiek enorm veel gevolgen. Het is vaak voorgoed een aanslag op hun zelfstandigheid en mobiliteit. Het verminderen van valrisico levert naast de reductie van zorgkosten ook een toename van kwaliteit van leven op. 50PLUS vindt het daarom belangrijk om binnen het programma voor ouderen veel aandacht te besteden aan valpreventie.”

Nationaal programma

Corrie van Brenk gaf tijdens het overleg over het onderdeel Sport en Bewegen op de begroting van VWS aan dat er nog ontelbaar veel andere voordelen zijn om ouderen in beweging te houden. “Langer bewegen maakt mobiel en is een middel tegen eenzaamheid. 50PLUS pleit daarom voor een nationaal programma om ouderen meer en langer te laten bewegen.” •


De inbreng van Kamerlid Corrie van Brenk bij het wetgevingsoverleg over het onderdeel Sport en Bewegen in de begroting van VWS met minister Bruins:

“Bij het lezen van de begroting en het nationaal sportakkoord valt meteen iets op: ouderen worden bijna niet genoemd. We willen allemaal dat ouderen in goede gezondheid langer thuis blijven wonen. Daar hoort een gezonde leefstijl bij. Bewegen is daar een belangrijk onderdeel van, het is niet voor niets dat er in het preventieakkoord veel aandacht aan besteed wordt.

Vijftig procent van de 50-plussers is te zwaar en 15 procent heeft morbide obesitas. Onderzoek wijst uit dat obesitas in verband wordt gebracht met diabetes type 2, dementie, hart- en vaatziekten, enzovoorts. Ook blijkt uit onderzoek dat ouderen minder snel ten val komen als ze in beweging blijven. U hoort het voorzitter: er zijn ontelbaar veel voordelen om ouderen in beweging te houden. 50PLUS pleit daarom voor een nationaal programma om ouderen meer en langer te laten bewegen. Om dit te realiseren hebben wij een amendement ingediend wat toch geheel in lijn is met uw beleid. 

Uit cijfers van het CBS blijkt dat 45 procent van de ouderen van 65 tot 75 jaar voldoet aan de beweegrichtlijnen. Vanaf de leeftijd van 75 jaar halveert dat percentage bijna: nog maar 25 procent van de ouderen boven de 75 voldoet aan de beweegrichtlijnen. Kan de minister aangeven wat die grote daling veroorzaakt? Natuurlijk zullen veel ouderen door fysieke mankementen niet meer in staat zijn om genoeg te bewegen, maar het aantal wordt wel heel veel minder. Ik kan mij niet voorstellen dat het alleen maar mensen betreft die niet meer in staat zijn om te bewegen. Die grote daling is voor 50PLUS juist een reden om meer in te zetten op het in beweging houden van ouderen. 

Een andere reden waarom het belangrijk is dat ouderen in beweging blijven, ik stipte het net al kort aan, is om valrisico te verminderen. Vorig jaar belandde gemiddeld elke 5 minuten een 50-plusser op de spoedeisende hulp. 3849 ouderen overleefden de val niet. Voor ouderen heeft de val mentaal en fysiek enorm veel gevolgen. Het is vaak voorgoed een aanslag op hun zelfstandigheid en mobiliteit. Het verminderen van valrisico levert naast de reductie van zorgkosten ook een toename van kwaliteit van leven op. 50PLUS vindt het daarom belangrijk om binnen het programma voor ouderen veel aandacht te besteden aan valpreventie.

En voorzitter, ook niet onbelangrijk: Bewegen zorgt voor sociale contacten en die contacten zijn weer een stimulans om te blijven bewegen. Het is dus ook een belangrijk middel tegen eenzaamheid.
  
Er wordt door het rijk 60 miljoen euro geïnvesteerd in het aanstellen van buurtsportcoaches. Zij moeten ervoor zorgen dat mensen die belemmeringen ervaren, kunnen sporten. Momenteel zijn er in totaal al 5.000 buutsportcoaches werkzaam. Een goede ontwikkeling, wat 50PLUS betreft, mits deze buurtsportcoaches zich ook inzetten voor ouderen. En bij het lezen van de stukken werd ons die inzet niet helemaal duidelijk. In de voortgangsrapportage Monitor Sport en bewegen in de buurt 2018 wordt wel vermeld dat buurtsportcoaches zich steeds meer inzetten voor ouderen, maar hoe ziet dat er in de praktijk uit? Vorige week hebben wij gesproken met een wijkverpleegkundige hier in Den Haag en zij gaf aan dat zij nog nooit van een buurtsportcoach had gehoord.

Waarom heeft een buurtsportcoach geen contact met de wijkteams, zodat die ook betrokken kan worden bij de sport- en beweegprogramma’s in de wijk? Of gebeurt dat al wel op andere plekken?

Voorzitter, ik weet dat de verantwoordelijkheid voor het opzetten van een beweegprogramma voor ouderen bij de gemeente ligt. Maar de ministeries betálen er wel voor. Is de minister het met 50PLUS eens dat wij dan invloed moeten hebben op hoe het geld wordt besteed?  Voor kinderen onder de 6 jaar is er ook een beweegprogramma in elke gemeente. Het moet dus mogelijk zijn om dat voor ouderen ook te realiseren, toch minister?   

Het Diakonesseziekenhuis heeft onlangs naar aanleiding van onderzoek een aantal aanpassingen gedaan binnen de geriatrische afdeling om ervoor te zorgen dat patiënten tijdens hun opname zo actief mogelijk zijn .  Bedrust zorgt op korte termijn al voor spierafname, wat een goed herstel in de weg staat. Dat is toch een goede zaak! Is de minister bereid om met andere ziekenhuizen met een geriatrische afdeling in gesprek te gaan over aanpassingen maken die ervoor zorgen dat oudere patiënten in beweging blijven?

Tot slot voorzitter: toegankelijkheid van sportaccommodaties mag natuurlijk ook geen belemmering zijn voor mensen met een fysieke beperking. Sportaccommodaties kunnen subsidie aanvragen om het gebouw toegankelijk te maken. Kan de minister aangeven hoeveel gebouwen nu goed toegankelijk zijn voor mensen die moeilijk ter been zijn?

In het klimaatakkoord zijn afspraken gemaakt dat kantoren voor 2021 een energielabel moeten hebben. Kan de minister aangeven of deze afspraken ook voor sportaccommodaties gelden?”

© 19 november 2018