Geld munten - Foto: European Union, Dominique Hommel, 2011Steeds meer gemeenten weigeren aan hun balies contant geld en accepteren alleen nog maar pinpas of online betalingen. 50PLUS vindt dat onacceptabel. Samen met het CDA diende 50PLUS een motie in waarin wordt opgeroepen om te regelen dat in élk gemeentehuis ook contant geld wordt geaccepteerd.

Vandaag werd er in de Tweede Kamer gedebatteerd over het gebruik van contant geld in de samenleving. 50PLUS wil dat in élk gemeentehuis altijd contant geld wordt geaccepteerd en diende daar samen met het CDA een motie over in (zie onderaan).

Lees ook: Contant betalen is een recht

In het debat met minister Hoekstra van Financiën zei Kamerlid Martin van Rooijen van 50PLUS:

“Het einde van de maand. Dat is een moment waarop een groot deel van de Nederlanders even niet meer kan pinnen. Voor een buskaartje naar dat bedrijf op een afgelegen industrieterrein. Voor een zak aardappelen bij de supermarkt. Maar ook om gewoon door de passage van Rotterdam centraal te kunnen lopen. Probeer dat maar eens zonder saldo. Niet alleen vervoer kost tegenwoordig geld. Ook om op bepaalde plaatsen te mogen lopen heb je saldo nodig. Een jaszak vol met muntjes is dan volstrekt waardeloos.

Het langzaam verdwijnen van het gebruik van contant geld in de samenleving raakt vooral ouderen, gehandicapten, laaggeletterden maar vooral ook alle mensen voor wie er aan het einde van het pensioen of het salaris nog een stuk maand over is. Dan kon je altijd nog je broekzakken doorzoeken, laatjes opentrekken en kleingeld verzamelen om de laatste dagen vd maand door te komen. Die noodoplossing voor heel veel Nederlanders, die laatste strohalm in de huishouding van de laagste inkomens, verdwijnt langzaam uit het betalingsverkeer.

Inmiddels wordt minder dan vier op de tien betalingen nog contant gedaan. De Nederlandsche Bank (DNB) is bezorgd over het snel dalende gebruik van contant geld. 50PLUS ook. Een deel van de ouderen heeft moeite met pinnen, gehandicapten en laaggeletterden kunnen geen overzicht meer houden, om nog maar niet te spreken over de gevaren van storingen in het kwetsbare pinsysteem en de opmars van hackers. Daarom: met contant geld kunnen betalen moet altijd mogelijk blijven! Zo simpel is dat. Want ongebreidelde digitalisering kan ertoe leiden dat kwetsbare consumenten achterblijven en mogelijk zelfs helemaal worden uitgesloten van het betalingsverkeer. Dan wordt voor hen de actieve deelname aan onze samenleving gewoonweg geblokkeerd.

Gisteren nog werd de Rabobank getroffen door een grote storing. Elke bank komt jaarlijks een paar keer aan de beurt, door bedrijfsfouten, door integriteitskwesties, door kwetsbare infrastructuren, door hackeraanvallen of door storingen bij Ideal. En dan laat ik het risico van zonnestormen en elektromagnetische pulsen nog onbesproken. Wat ik wil zeggen is: we kunnen het ons om meerdere redenen niet veroorloven om toe te staan dat contant geld langzaam verdwijnt. Daar krijgen we ongelooflijke spijt van.

Kun je in een winkel niet contant afrekenen, dan stap je naar de concurrent. Maar bij Rijksdiensten en gemeentelijke diensten is uitwijken sowieso niet mogelijk. Daarom móeten gemeenten cash blijven accepteren, bijvoorbeeld voor een paspoort. En wat ons betreft legt het parlement dat verplicht op. Er is behoefte aan een bodem in deze ontwikkeling. 

In de aanloop naar dit debat is mij bekend geworden dat het ziekenhuis Terneuzen besloten heeft om alsnog weer betalen met contant geld mogelijk te maken. Dat is winst.

We mogen zelf cashloos betalen superhandig vinden, we mogen zelf wellicht vinden dat we geen cash nodig hebben, maar we kennen ook allemaal mensen voor wie dat níet opgaat. We moeten daarom solidair zijn met consumenten voor wie de ontwikkelingen te snel gaan. Dan is het natuurlijk verstandig om nu al de juiste signalen uit te zenden. Als men weet dat de politiek klaar staat met beleidsinstrumenten, dan hoeven we ze misschien niet te gebruiken.

Ik was en ben dan ook blij met de inzet van De Nederlandsche Bank. Zij hebben duidelijk stelling genomen. Ik proef in de woorden van het kabinet ook wel begrip voor de bezorgdheid. Maar ik vrees ook dat begrip en monitoring van de situatie, de ernst van dit probleem voor een deel van de bevolking onderschat.

DNB waarschuwt ook: ‘Wij hopen op een poldermanier, maar als dat niet lukt, dan kan je aan regels denken’. Dat doen ze bijvoorbeeld al in Scandinavië. Ik hoor graag van de minister dat hij dit standpunt van DNB in principe deelt. Het is aan de politiek om te bepalen of regelgeving aangepast moet worden. Zodra enkele grote supermarktconcerns of grote winkelketens geen contant geld meer zouden accepteren, dan kan het heel snel gaan. Op een gegeven moment wordt ook de chartale infrastructuur geraakt en als dat gebeurt, is er geen weg meer terug.

Onder meer Amersfoort en Leiden eisen dat burgers een rijbewijs of paspoort met pin betalen. Dat moet worden teruggedraaid. Gemeenten moeten cash gewoon accepteren, zo simpel is het. En dat vindt 50PLUS ook!

Tot slot wijs ik op de mogelijkheid die banken bieden om de daglimiet op bankpassen te verlagen naar 250 euro. Voor veel mensen zou het zelfs beter zijn als dit maximum nog verder zou kunnen worden verlaagd, bijvoorbeeld naar 100 euro. Als je pas dan gestolen wordt, dan is de schade nog te overzien. Ik hoor graag van de minister wat hij van deze suggestie vindt en of hij daar iets in kan betekenen, bijvoorbeeld door met banken te gaan praten.”

MOTIE

De Kamer, gehoord de beraadslaging,

Constaterende dat er in 2016 21 gemeenten waren waar gemeentelijke diensten niet meer met contant geld kunnen worden afgerekend en dat dit aantal sindsdien mogelijk is toegenomen;

Overwegende dat contant geld een wettig betaalmiddel is en dat het door grote groepen in onze samenleving wordt gezien als het voorkeursbetaalmiddel, bijvoorbeeld ouderen of mensen die ‘op budget’ leven;

Overwegende dat overheden een voorbeeldfunctie hebben, wat ook in het toestaan van betalingsopties tot uiting zou moeten komen;

Verzoekt de regering in overleg te treden met de VNG met als inzet dat in elk gemeentehuis in Nederland met contant geld afgerekend kan worden

Van Rooijen
Ronnes

Lees ook: Contant betalen is een recht

© 15 januari 2019