Verpakkingen van medicijnen zorgen vaak voor frustraties, net als de verspilling van medicijnen, medicijntekorten en vervuilde medicijnen. Over deze en andere onderwerpen sprak 50PLUS minister Bruno Bruins van Medische Zorg aan.

Medicijnen - Foto: Harry Breugom

Er worden nog steeds medicijnen verspild. Kamerlid Simon Geleijnse van 50PLUS wil van minister Bruins weten hoe het staat met het hergebruik van uitgegeven medicijnen vaker mogelijk te maken door de juiste verpakking te gebruiken. “Van dichtbij weet ik dat verpakkingen van medicijnen vaak voor frustraties zorgen. Soms kiezen mensen er voor het medicijn niet te gebruiken, simpelweg omdat ze de verpakking niet openkrijgen”, zegt Geleijnse en hij vraagt aan de minister om in te gaan op deze signalen.

Vervuilde medicijnen

In 2018 zijn in totaal drie terugroepacties geweest voor geneesmiddelen tegen hoge bloeddruk en bij hartfalen, omdat er kankerverwekkende stoffen (NDMA en NDEA) in zijn aangetroffen. Gebruikers die hun medicijnen terugbrachten naar de apotheek, kregen hun geld niet terug. De organisaties Harteraad en de Hartstichting vonden dit een kwalijke zaak. Kamerlid Simon Geleijnse kaartte deze kwestie aan bij minister Bruno Bruins van Medische Zorg. “Het kan toch niet zo zijn dat patiënten eerst moeten betalen voor een vervuild medicijn, en bij het terugbrengen en meenemen van een vervangend medicijn opnieuw moeten betalen?”, zei Simon Geleijnse tegen de bewindsman. “Als je een mixer koopt en die terugbrengt omdat het apparaat niet werkt, krijg je toch ook je geld terug?” Minister Bruins was het helemaal met het Kamerlid van 50PLUS eens. “Ik kan daar ook met mijn pet niet bij. Ik ga dat uitzoeken en zal de Kamer daarover spoedig informeren”, beloofde hij.

Meer bekendheid voor medicatiebeoordelingen

50PLUS wil van minister Bruins weten wat de laatste stand van zaken is rondom medicatiebeoordelingen. “Eerder hebben wij ervoor gepleit hier meer bekendheid aan te geven”, zei Kamerlid Geleijnse.

Antidepressiva afbouwen

50PLUS wil graag duidelijkheid over taperingstrips, nodig om bijvoorbeeld antidepressiva af te bouwen. Deze worden nu niet vergoed, doordat er onduidelijkheid is over het wetenschappelijk bewijs of dit echt werkt. 50PLUS vraagt de minister of een advies van de Gezondheidsraad kan helpen om de onduidelijkheid weg te nemen. •


De volledige inbreng van Simon Geleijnse bij het overleg Geneesmiddelenbeleid met minister Bruno Bruins van Medische Zorg:

“50PLUS wil in dit debat graag de volgende zaken aan de orde stellen:
- Verspilling van medicijnen
- Verpakkingen van medicijnen
- Medicijntekorten
- Vervuilde medicijnen
- Medicatiebeoordeling
- Tapering

Verspilling van medicijnen

Het verspillen en weggooien van medicatie is slecht voor het milieu en past ook niet bij het terugdringen van de zorgkosten. De minister geeft in zijn brief van 10 december 2018 aan dat altijd moet worden afgewogen wat enerzijds noodzakelijk en veilig is, maar anderzijds wat praktisch is voor de patiënt en onnodige terhandstellingskosten voorkomt. Die veelbesproken en vaak niet begrepen terhandstellingskosten lijken een efficiënte werkwijze in de weg te staan. Is de minister bereid daar toch nog eens kritisch naar te kijken? Deze kosten worden toch voornamelijk in rekening gebracht voor controle op sterkte en dosering, voor het beoordelen van wisselwerking en voor uitleg over het medicijn. En deze taken zijn toch niet bij elke levering van hetzelfde medicijn even intensief en noodzakelijk?

En is er nog nieuws te melden naar aanleiding van de stakeholdersbijeenkomst op 28 november 2018 waar alle partijen bereid waren gezamenlijk te kijken of hergebruik van dure medicijnen mogelijk is? En in hoeverre blijft de minister betrokken?

Verpakkingen van medicijnen

Kan de minister een toelichting geven op de meest recente pogingen om hergebruik vaker mogelijk te maken door de juiste verpakking te gebruiken? 50PLUS begrijpt ook dat dit alleen rendabel is vanaf een bepaald bedrag en dat dit niet voor alle medicijnen een oplossing is. Maar is er met alle innovaties van de laatste tijd echt voldoende onderzoek geweest? Of moeten we ontwerpers en innovators nog eens uitdagen om te kijken wat er hier voor winst valt te behalen?

En voorzitter, van dichtbij weet ik dat verpakkingen van medicijnen vaak voor frustraties zorgen. En soms kiezen mensen er voor het medicijn niet te gebruiken, simpelweg omdat ze de verpakking niet openkrijgen. Kent de minister deze signalen en zijn hierover nog ontwikkelingen te melden?

Medicijntekorten

Ik citeer uit een artikel uit het NRC: ‘Het is een doordeweekse ochtend in de Haagse apotheek. Als de schuifdeuren openglijden, springen de medewerkers op. Sonja Keizers heeft geen tijd voor klanten. In de hoek doet ze de administratie. Tegenwoordig bestaat die voor het overgrote deel uit het beantwoorden van één vraag: hoe komt ze in hemelsnaam aan de medicijnen voor haar patiënten? De stand van zaken? Ze telt. Tweehonderd. Tweehonderd verschillende medicijnen zijn niet op tijd geleverd. Einde citaat.

Vorig jaar waren er ruim 750 verschillende medicijnen langer dan twee weken niet beschikbaar. En elke maand moeten apothekers bij 580.000 voorschriften op zoek naar een alternatief. Veel verhalen en schrijnende situaties bereiken de media en onze mailboxen. Hierover een aantal vragen aan de minister:

- Wie is er in zijn ogen verantwoordelijk en eindverantwoordelijk voor medicijntekorten? En welke rol ziet hij voor zichzelf?

- Hoe vaak is er gebruik gemaakt van de aangepaste Regeling Geneesmiddelmiddelenwet om bij een tijdelijk tekort op een eenvoudigere wijze een vervangend geneesmiddel uit het buitenland te halen? En hebben zorgverzekeraars die middelen ook vergoed?

- Kan de minister toezeggen dat hij niet wacht met het aanpassen van de Geneesmiddelenwet als het gaat om de kwantitatieve formulering in plaats van de kwalitatieve formulering? Kan hij dan ook toezeggen dat de wetswijziging nog voor het zomerreces naar de Kamer komt? Of liever nog, voor het meireces.

We hebben kennisgenomen van de petitie over Fampyra en van het onderzoek van de minister. Is de minister op z'n minst bereid Fampyra te vergoeden lopende het onderzoek?

Vervuilde medicijnen

50PLUS heeft met verbijstering de berichten gelezen over bloeddrukverlagende medicijnen die vervuild zijn met verhoogde concentraties kankerverwekkende stoffen. De afgelopen zes jaar hebben 160.000 Nederlanders vervuilde Valsartanpillen ingenomen. Gezien de tijd maar één vraag aan de minister voorzitter: gaat hij vanaf heden de Inspectie voor de Gezondheidszorg en Jeugd (IGL) verplichten om medicijnen voortaan structureel te testen of deze van goede kwaliteit zijn?

Het kan toch niet zo zijn dat patiënten eerst moeten betalen voor een vervuild medicijn, en bij het terugbrengen en meenemen van een vervangend medicijn opnieuw moeten betalen? Dat kan toch niet de bedoeling zijn? Voor 50PLUS is dat onbestaanbaar. Is de minister dat met ons eens en wat gaat hij hieraan doen?

Medicatiebeoordeling

Kan de minister ons de stand van zaken melden wat betreft de nieuwe multidisciplinaire richtlijn ‘Polyfarmacie bij ouderen’? Wanneer is naar verwachting deze nieuwe richtlijn beschikbaar en kan de minister aangeven in hoeverre alle vormen van medicatiebeoordelingen voor vergoeding in aanmerking komen?

50PLUS heeft eerder bij monde van mevrouw Sazias bij de begrotingsbehandeling gevraagd hoe de jaarlijkse medicatiebeoordeling beter onder de aandacht kan worden gebracht. De minister gaf toen aan dat mee te nemen in het periodiek overleg met de huisartsenorganisatie en de Kamer dan nader te berichten. Kan de minister ons hierover al meer vertellen?

Tapering

Taperingstrips zijn nodig om het gebruik van verschillende medicijnen, waaronder slaap- en kalmeringsmiddelen af te bouwen.
  
Samen met de SP heeft 50PLUS schriftelijke vragen gesteld over tapering. In 2016 werden die strips nog door enkele verzekeraars – uit coulance – vergoed, maar inmiddels lijkt dit niet meer het geval.

Een drietal vragen:

- Als de OPERA-studie, die de minister aanhaalt in de beantwoording van de schriftelijke vragen, meer handvatten gaat bieden voor verantwoord afbouwen, komt dan vergoeding van taperingstrips dichterbij?

- Komt vergoeding ook dichterbij als tapering onderdeel gaat worden van een richtlijn? Medio mei verwachten we immers een definitieve tekst over de afbouw van antidepressiva op initiatief van de Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering der Pharmacie, de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie en anderen.

- En tot slot: waardeert de minister een advies van de Gezondheidsraad op dit gebied?”

© 7 februari 2019