Europa vlag - Foto: MPD01605 (Flickr c.c.)50PLUS wil meer eensgezindheid binnen de Europese Unie om het hoofd te bieden aan de effecten van de politiek van de Verenigde Staten, China en Rusland op het wereldtoneel.

50PLUS wil meer eensgezindheid binnen de Europese Unie. Alleen op die manier kan tegenwicht worden geboden tegenover het isolationisme van de Verenigde Staten en het opdringen van China en Rusland op het wereldtoneel. “Bij Brexit zien we Europese eensgezindheid, maar op andere terreinen van internationale politiek ontbreekt die vaak”, constateerde Martin van Rooijen tijdens een debat met premier Rutte en minister Blok van Buitenlandse Zaken. Het Kamerlid van 50PLUS vroeg ideeën van het kabinet hoe dat te bereiken zonder de positie en macht van de Europese Commissie te versterken. Want daar blijft 50PLUS tegen! •


De volledige inbreng van Kamerlid Martin van Rooijen bij het plenair debat over de Staat van de Europese Unie met minister-president Rutte en minister Blok van Buitenlandse Zaken:

“Eergisteren sprak de Amerikaanse president Trump de jaarlijkse State of the Union uit. Daarin kwam het woord ‘Europa’ één keer voor. In een verwijzing naar de Tweede Wereldoorlog. In de Staat van de Europese Unie staan wel tal van verwijzingen naar de Verenigde Staten. Een citaat: ‘De trans-atlantische band is belangrijk. De Europese Unie moet de VS stevig aan boord houden’. Einde citaat. Die wens is blijkbaar behoorlijk eenzijdig.

Sinds het aantreden van president Trump weten we dat de Verenigde Staten anders tegen de wereld aankijken dan we gewend waren. Dat maakt het onvermijdelijk dat wij in Europa ook anders tegen de wereld moeten aankijken. Vooral ook omdat we geconfronteerd worden met een internationaal assertieve en soms agressieve opstelling van China en Rusland en.

Van een daadwerkelijke herijking van de geopolitieke positie van Europa is echter nauwelijks sprake. Dat is ook lastig in een Europese Unie waar de nadruk meer en meer lijkt te liggen op het benadrukken en uitvergroten van verdeeldheid dan op het streven naar meer eenheid. Op papier lezen we mooie woorden over het belang en de waarden van de Europese Unie, maar in de praktijk kiezen verschillende landen primair voor hun eigen positie. Binnen de bestaande verdragsbepalingen valt daar niet zo veel aan te doen. Bovendien zijn er altijd weer landen die lidstaten die uit de pas lopen, de hand boven het hoofd houden.

Het meest pregnante voorbeeld is wel Italië. Het lijkt wel of Nederland de enige lidstaat is die openlijk pleit voor daadwerkelijke maatregelen tegen het aan de laars lappen door de regering in Rome van de begrotingsdiscipline. Kan de minister-president aangeven hoe het daar mee staat? Zijn er inmiddels andere landen die de Nederlandse mening delen en gaat de Commissie nu wel actie ondernemen?

Andere voorbeelden zijn Polen en Hongarije waar een loopje wordt genomen met de rechtsstaat. Eurocommissaris Timmermans gaf de commissie Europese Zaken dinsdag nog een interessant inkijkje in de complicaties bij het daadwerkelijk aanpakken van die landen. Deelt het kabinet het optimisme van de heer Timmermans dat de situatie in die landen door druk van de bevolking op termijn wel zal verbeteren? Vindt hij ook dat we intussen vooral moeten blijven streven naar dialoog met Warschau en Boedapest? 

Dit ook omdat artikel 7 van het Verdrag van Amsterdam in de praktijk niet die dwingende kracht lijkt te hebben die eigenlijk wenselijk is. Is de premier daarom bereid in te gaan op de suggestie van de heer Timmermans om artikel 7 binnen de Raad nog eens onder de loep te nemen en daar de Commissie en het Europees Parlement bij te betrekken? Is hij het ook met hem eens dat de Venetië Commissie – adviesorgaan van de Raad van Europa – veel meer steun verdient?

De Eurocommissaris sprak ook zijn zorgen uit over de situatie in Roemenië in verband met acties om anti-corruptiewetgeving terug te draaien. Deelt het kabinet die zorgen? Is er extra druk mogelijk nu Roemenië dit halfjaar het voorzitterschap in de Unie bekleedt?

Vandaag praat de Britse premier May in Brussel met Commissievoorzitter Juncker. Wat zijn de verwachtingen van de premier over de uitkomsten? En als mevrouw May met lege handen terug moet naar Londen, in hoeverre is dan een no-deal Brexit nog afwendbaar? 

Bij Brexit zien we Europese eensgezindheid, maar op andere terreinen van internationale politiek ontbreekt die vaak. Venezuela is een actueel voorbeeld. Met verwijzing naar het begin van mijn bijdrage: Meer eensgezindheid is nodig. Ik neem aan dat de premier dat met mij eens is. Maar welke mogelijkheden ziet hij om die te bereiken? Wil hij dat door afzwakken van het standpunt dat de Europese Commissie niet meer politieke macht moet krijgen? 

50PLUS sluit zich aan bij de opmerking in de Staat van de Europese Unie dat de EU geen gegeven is, maar een project dat onderhoud en betrokkenheid vergt. Maar dan is er wel een onderhoudsplan nodig. Kan de premier de Kamer aangeven wat volgens hem in elk geval in dat onderhoudsplan moet komen te staan?”

© 7 februari 2019